Wikia

Pokémon Wiki

Pokémon

Talk0
9,136pages on
this wiki
Revision as of 15:10, April 9, 2013 by 72.10.121.225 (Talk)

Inuit[edytuj]

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Skocz do: nawigacji, wyszukiwania Ten artykuł dotyczy ludu eskimoskiego. Zobacz też: Indianie z rodziny Northern East Cree, Innu.[1][2]InuitkiInuit (nazwa własna i ang.: Inuit, spolszczenia: Inuici, Inuitowie, według hasła w encyklopedii PWN Innuici) – grupa rdzennych ludów obszarów arktycznych i subarktycznych Grenlandii, Kanady, Alaski i Syberii. Ludy eskimo-aleuckie należą do rodziny ludów pochodzenia azjatyckiego[1] oraz dzielą się na dwie główne grupy: Jugytów (używających języków Yupik) oraz Inuitów[1].

Inuitów (Inuit) nie należy mylić z Innu[2] (nazwa spolszczana jako: "Innuici", "Innowie", "Innuitowie") - grupą ludów indiańskich z rodziny Northern East Cree z Quebecu i Labradoru, złożoną z plemion Montagnais i Naskapi.

W przeszłości upowszechniła się nazwa Eskimosi obecnie uważana przez wiele osób na Grenlandii i w Kanadzie za obraźliwą[3], gdyż uważa się, że termin ten wywodzi się od wyrażenia "zjadacze surowego mięsa"[4]. Natomiast w językach Inuitów słowo inuk znaczy osoba, natomiast inuit - ludzie[4].

Spis treści

[ukryj] *1 Języki

Języki[edytuj]

Inuici mówią językami z grupy eskimo-aleuckiej[1][4]. Główne języki z tej grupy to:

Wschodnie języki eskimo-aleuckie (języki Inuktitut)[4]:

  • Inuktitut - jest używany w Kanadzie
  • Inupiaq (Unupiaq) - jest używany na Alasce oraz w Kanadzie
  • Kalaallisut (grenlandzki) - oficjalny język Grenlandii

Zachodnie języki eskimo-aleuckie (języki Yupik)[4][5]:

  • Yupik środkowej Alaski
  • Pacific Gulf Yupik - jest używany na Alasce
  • Yupik syberyjski - jest używany na Syberii[6], Alasce oraz w Kanadzie

Historia[edytuj]

Przybycie do Ameryki Północnej[edytuj]

[3][4]Inuitka - 1907[5][6]Inuita - 1907Ludzie pojawili się na obszarach arktycznych Ameryki Północnej już ok. 4500 lat temu[7][8], gdy ludy z Azji przywędrowały do Ameryki Północnej przez zamarzniętą w tamtych czasach Cieśninę Beringa. Dlatego Inuici posiadają azjatyckie rysy twarzy[1]. Pierwsze ludy tamtych obszarów określa się mianem kultury Dorset i kultury Thule. Lud Thule polował na foki i wieloryby. Kiedy kilkaset lat temu klimat uległ ochłodzeniu i wolne od lodu były tylko wody omywane ciepłymi prądami Oceanu arktycznego ludy zamieszkujące centralne i wschodnie obszary Arktyki przekwalifikowały się na łowców fok.

Protoplastami Inuitów były ludy Thule, które około X wieku n.e. wyparły z Ameryki Północnej pozostałości ludów Dorset. Ekspansja ta była ostatnim epizodem rozprzestrzeniania się ludów azjatyckich na obszary Ameryki Północnej. Thule zajmowali się wielorybnictwem. Operując na tych samych akwenach co Normanowie, weszli z nimi w kontakty handlowe. Od nich też nabywali metalowe narzędzia. W końcu XIV wieku Inuici, z niewiadomych powodów, porzucili swój dotychczasowy tryb życia i zaczęli rozprzestrzeniać się na tereny kontynentalne, wokół Zatoki Hudsona. Wielorybnictwo zeszło wtedy na dalszy plan, a głównym źródłem pożywienia stało się polowanie na karibu i foki.

Przybycie na Grenlandię[edytuj]

Jedne z najstarszych śladów osadnictwa na Grenlandii znaleziono w okolicy miejscowości Saqqaq na północno-zachodnim wybrzeżu. Dlatego nazwano tą starożytną społeczność kulturą Saqqaq. Szacuje się, że mogli się tam pojawić już ok. 4500 lat temu[7][8], czyli krótko po przekroczeniu przez pierwszych ludzi Cieśniny Beringa i zasiedleniu Ameryki Północnej. Później pojawiły się tu także ludy z kultur Dorset i Thule i wkrótce te trzy kultury dotarły też na południowe obszary Grenlandii[9].

Around Wikia's network

Random Wiki